Familievermogensrecht
Het Burgerlijke Wetboek kent een bepaling voor situaties waarin een deelgenoot goederen, die tot een gemeenschap behoren, opzettelijk verzwijgt, zoek maakt of verborgen houdt. Een voorbeeld van een gemeenschap is een onverdeelde nalatenschap. Volgens de desbetreffende bepaling verbeurt de deelgenoot die de goederen uit het zicht houdt zijn aandeel in die goederen. Zijn aandeel komt dan toe aan de andere deelgenoten. Deze sanctie is aan de zware kant, zo stelt onder meer Hof Arnhem-Leeuwarden. In de desbetreffende zaak had een echtpaar een tegoed bij een Zwitserse bank. De echtgenoten hadden dit tegoed niet opgegeven in hun belastingaangiften. Enige tijd na het overlijden van de man had zijn weduwe een deel van dit vermogen ondergebracht in buitenlandse lichamen. Deze lichamen zouden na haar overlijden het vermogen doen toekomen aan haar (klein)kinderen. Haar (klein)kinderen kregen dit te horen op het sterfbed van hun (groot)moeder. Onder zulke omstandigheden ligt het niet voor de hand dat de sanctie van rechtswege intreedt, zo oordeelt het hof. Minstens één andere deelgenoot zal er om moeten verzoeken. Pas als dat gebeurt, verlaagt het verbeurde aandeel de nalatenschap van de erflater.
Tip!
Voor zover de Belastingdienst nog inkomstenbelasting bij de erflater kan navorderen, verlagen deze belastingschulden in principe wel de nalatenschap.
De erfbelasting kent een ruime vrijstelling voor partners zoals echtgenoten en geregistreerd partners. Wie met de erflater een affectieve relatie onderhield maar geen samenlevingsovereenkomst heeft opgesteld of iets anders heeft geregeld, kan de partnervrijstelling niet toepassen. Als een notaris in zo’n situatie de opdracht krijgt een bestaand testament aan te passen, doet hij er goed aan de betrokkenen te wijzen op de fiscaal nadelige positie. Een notaris heeft immers een uitgebreide zorgplicht.
Let op!
Het verzaken van deze zorgplicht kan leiden tot het moeten betalen van een schadevergoeding aan een erfgenaam die een klachtenprocedure heeft gestart.